Chọn aptomat đúng dòng cho từng khu vực trong nhà

Aptomat (CB) là thiết bị bảo vệ quan trọng nhất trong tủ điện gia đình. Chọn quá lớn thì mất tác dụng bảo vệ, chọn quá nhỏ thì nhảy liên tục gây khó chịu.

1. Phân biệt ba loại hay dùng

• MCB (aptomat thường): bảo vệ quá tải và ngắn mạch. Không chống giật.
• RCCB (chống dòng rò): ngắt khi có dòng rò xuống đất, chống giật. Nhưng không bảo vệ quá tải, phải dùng kèm MCB.
• RCBO: tích hợp cả hai chức năng trong một thiết bị, gọn tủ, tiện lắp đặt. Giá cao hơn nhưng đáng đầu tư cho tuyến bếp và nhà tắm.

Dòng rò nên chọn 30mA cho bảo vệ con người. Loại 100mA hoặc 300mA chỉ dùng để chống cháy ở tủ tổng, không đủ nhạy để bảo vệ người.

2. Bảng gợi ý dòng cho nhà ở

3. Nguyên tắc phối hợp dây và aptomat

Aptomat phải nhỏ hơn khả năng tải của dây. Thứ tự đúng là: tính tải → chọn dây → chọn aptomat nhỏ hơn dây. Ví dụ dây 2,5mm² chịu khoảng 25A thì aptomat nên là 16–20A.

Aptomat tổng phải lớn hơn tổng các nhánh thường dùng đồng thời, nhưng không cần bằng tổng tất cả nhánh cộng lại, vì các thiết bị hầu như không bao giờ chạy hết cùng lúc.

4. Aptomat hay nhảy — xử lý thế nào

• Nhảy khi bật thêm thiết bị: quá tải thật. Cần tách bớt tải sang tuyến khác, không phải thay aptomat lớn hơn.
• Nhảy ngay khi đóng điện: nhiều khả năng ngắn mạch, phải tìm điểm chạm trước khi đóng lại.
• RCBO nhảy vào ngày mưa ẩm: thường do rò ở bình nóng lạnh hoặc ổ cắm ngoài trời bị ẩm.
• Tuyệt đối không chèn cứng aptomat để nó không nhảy. Đó là cách nhanh nhất dẫn tới cháy nhà.

5. Thử nút test mỗi tháng

Các thiết bị chống giật đều có nút TEST. Nhấn thử mỗi tháng một lần: nếu aptomat nhảy là còn tốt, nếu không nhảy thì phải thay ngay vì nó đã mất chức năng bảo vệ mà bạn không hề hay biết.